KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO – jej zadania, funkcje i cele

Urząd pełniący nadzór finansowy w Polsce

Ponieważ rynek finansowy jest wyjątkowo podatny na różnego rodzaju oszustwa i matactwa, to 21.07.2006 do życia zostało powołane KNF, czyli Komisja Nadzoru Finansowego.

Urząd ten miał stanowić przeciwwagę dla instytucji chcących naginać zasady dobrych praktyk.

KNF w swoim składzie posiada przewodniczącego, jego zastępców, przedstawiciela Prezydenta RP, a także przedstawicieli Ministrów i instytucji: BFG, NBP, UOKiK. Główny nadzór nad tą instytucją sprawuje Prezes Rady Ministrów.

  • Jakie konkretne działania podejmuje KNF?
  • Czy sektor pozabankowy jest objęty nadzorem Komisji?
  • Na jakich zasadach funkcjonuje lista ostrzeżeń?

członek rady nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego

Czym zajmuje się KNF?

KNF powstało, aby nadzorować sektor finansowy, a dokładnie sprawować pieczę nad:

  • bankami,
  • giełdami papierów wartościowych,
  • towarzystwami ubezpieczeniowymi,
  • funduszami emerytalnymi,
  • kasami spółdzielczymi,
  • pieniądzem elektronicznym,
  • instytucjami płatniczymi.

Sprawowanie nadzoru wymaga podejmowania konkretnych zadań, które służą:

  • właściwemu funkcjonowaniu całego systemu finansowego,
  • niezakłóconemu rozwojowi rynku,
  • edukowaniu oraz informowaniu w sprawach związanych z finansami,
  • wsparciu procesów powstawania prawa obejmującego kwestie finansów,
  • mediacjom pomiędzy uczestnikami rynków finansowych.

Celem pełnienia przez KNF funkcji nadzorczej nad rynkiem finansowym jest zapewnienie:

  • bezpieczeństwa
  • stabilności
  • przejrzystości
  • zaufania

Czym jest lista ostrzeżeń publicznych KNF oraz kto i dlaczego na nią trafia?

Lista ostrzeżeń funkcjonuje na podstawie i w zgodzie z art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 174, z późn. zm.).

Jest spisem podmiotów działających w sferze finansowej, które operują bez zgody KNF, nie zostały odpowiednio zarejestrowane lub co do których pojawiły się wątpliwości w kontekście legalności ich działalności, bądź uczciwości stosowanych przez nich praktyk.

Głównie chodzi tu o:

  • wykonywanie czynności bankowych,
  • przyjmowanie depozytów pieniężnych i obarczanie ich ryzykiem,
  • obracanie instrumentami finansowymi,
  • emisję papierów wartościowych i obligacji,
  • prowadzenie giełd towarowych bez zezwolenia,
  • zajmowanie się działalnością ubezpieczeniową (również pośrednictwo),
  • świadczenie usług płatniczych.

Aby na nią trafić konieczne jest uprzednie złożenie przez KNF zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Przy okazji warto zaznaczyć, że KNF ma także inne narzędzia, z których najbardziej bolesnym są kary finansowe. Kary nie omijają nawet banków, zakładów ubezpieczeniowych czy domów maklerskich, a potrafią sięgać kilku milionów złotych.

Inne instytucje czuwające nad bezpieczeństwem

Poza Komisją Nadzoru Finansowego funkcjonuje jeszcze kilka innych instytucji, których kompetencje obejmują wspieranie bezpiecznych i uczciwych relacji pomiędzy uczestnikami rynków finansowych.

Do tychże podmiotów należą: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznik Finansowy, Federacja Konsumentów, Stowarzyszenie Konsumentów Polskich, Sąd Polubowny przy KNF.

Skąd pozyskać wsparcie w razie konfliktu z instytucją finansową?

W pierwszej kolejności należałoby złożyć reklamację do danej instytucji, wyjaśniając jej powody. Na odpowiedź będziemy czekać nie dłużej jak 30 dni w trybie standardowym lub 60 dni, gdyby sprawa okazała się skomplikowana.

W razie kłopotów z przygotowaniem reklamacji lub chcąc otrzymać dodatkowe wsparcie, porady oraz informacje, warto skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego, albo zgłosić się do Federacji Konsumentów / Stowarzyszenia Konsumentów Polskich.

Jeżeli obie strony konfliktu zdecydują o chęci pozasądowego rozwiązania sporu to otrzymają taką możliwość za pośrednictwem Rzecznika Finansowego, Sądu Polubownego przy KNF lub Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego.

Czy sektor pozabankowy jest objęty nadzorem Komisji?

Zgodnie z ustawą o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U. z 2017 r., poz. 819), instytucje finansowe oferujące pożyczki pozabankowe (w tym także pożyczki lombardowe), są zobowiązane do dokonania rejestracji w Rejestrze Firm Pożyczkowych KNF.

Tym samym, klienci sektora pozabankowego mogą teraz bez problemu sprawdzić, czy reklamująca się firma pożyczkowa prowadzi biznes legalnie.

Przy okazji przypominamy, że każda pożyczka pozabankowa znajdująca się w porównywarce E-Busines pochodzi od pożyczkodawcy działającego zgodnie z prawem.

Poza wymogiem rejestracji rozpoczynając działalność pożyczkową, firmy pozabankowe nie podlegają żadnemu szczególnemu nadzorowi ze strony samego KNF, choć mogą trafić na listę ostrzeżeń.

Niemniej jednak, firmy te muszą stosować się do postanowień ustawy o kredycie konsumenckim, która między innymi, nakazuje podawanie wysokości RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) w każdym przypadku prezentowania swojej oferty.

Firmy pożyczkowe muszą mieć się na baczności także w odniesieniu do innych przekazywanych informacji, czy to na swoich stronach internetowych, czy też prowadząc kampanię reklamową.

Przestrogą są sytuacje z poprzednich lat, gdy UOKiK regularnie dopatrywał się uchybień, nakładając wysokie kary finansowe, np. za używanie sformułowania “pożyczki bez zdolności kredytowej“, przedstawiania prawa do odstąpienia od umowy jako coś unikatowego dla danego pożyczkodawcy bądź stosowania zbyt małej czcionki.